เมื่อโลกยุคใหม่ทำให้ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงไปได้อย่างรวดเร็ว ดังนั้นผู้ประกอบการธุรกิจจึงต้องมีความยืดหยุ่นและพร้อมรับมือกับผลกระทบในทุกด้านที่จะเกิดขึ้นได้อยู่เสมอ สุรพล อุทินทุ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ยังแสดงความเห็นไว้ด้วยว่า การบริหารธุรกิจให้มีความยืดหยุ่นและยั่งยืน ควรหมายถึงการสร้างระบบ วิธีคิด และ รูปแบบธุรกิจที่ทำให้องค์กรสามารถเดินหน้าต่อได้ แม้เงื่อนไขรอบตัวจะเปลี่ยนไปอีกกี่ครั้งก็ตาม
มุมมองจากโลกธุรกิจที่ความเปลี่ยนแปลงไม่ใช่เพียงสิ่งที่ต้องรับมือ แต่คือโอกาสในการสร้างองค์กรที่แข็งแกร่งและเติบโตอย่างยั่งยืน โลกธุรกิจในวันนี้ไม่ได้เพียงเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้น แต่เรากำลังต้องเผชิญกับความผันผวนแบบรอบด้าน
ทั้งมิติเศรษฐกิจความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ราคาพลังงาน ที่สูงขึ้น และเทคโนโลยีที่เข้ามาเปลี่ยนวิธีทำงานและพฤติกรรมของผู้คน ปัจจัยเหล่านี้ล้วนบีบให้ธุรกิจต้องพร้อมรับมือกับโลกที่คาดเดาได้ยากขึ้นทุกขณะ
ในโลกเช่นนี้คำว่า "resilience" จึงถูกหยิบยกมาพูดถึงเป็นวงกว้าง เพราะองค์กรต้องมีความสามารถในการรับมือกับความไม่แน่นอนและเดินหน้าต่อให้ได้ แต่คำถามที่น่าสนใจคือ หากความเปลี่ยนแปลงไม่ได้เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวแต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจในทุกวัน เรายังจะมอง resilience ด้วยนิยามเดิมได้อยู่อีกหรือไม่
ที่ผ่านมาเราให้ความสำคัญกับความเป็น "adaptation" ในฐานะความสามารถในการปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง แต่ในวันที่ความเปลี่ยนแปลงกลายเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจในทุกวัน การปรับตัวเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพออีกต่อไป
เราจึงต้องมองไปถึง resilience ซึ่งนี่ไม่ได้หมายถึงความสามารถในการผ่านอุปสรรคและกลับมาอยู่ในจุดเดิมให้ได้เร็วที่สุด แต่ต้องก้าวไปไกลกว่านั้น หรือ beyond change เพราะการกลับไปสู่จุดเติมอาจไม่ใช่คำตอบอีกต่อไป เมื่อโลกที่เราอยู่ไม่ได้กลับไปเป็นเหมือนเดิม
สิ่งที่สำคัญกว่าการปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงคือ เราจะใช้การเปลี่ยนแปลงนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างขีดความสามารถใหม่ได้อย่างไร การเปลี่ยนแปลงเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้าอาจช่วยให้องค์กรต่อลมหายใจไปได้อีกเฮือกหนึ่ง
แต่หากต้องเปลี่ยนทุกครั้งที่มีปัญหาคงทำได้แค่วิ่งตามโลกอยู่ตลอดเวลา ดังนั้น resilience ที่ยั่งยืนจึงควรหมายถึงการสร้างระบบ วิธีคิด และ รูปแบบธุรกิจที่ทำให้องค์กรสามารถเดินหน้าต่อได้ แม้เงื่อนไขรอบตัวจะเปลี่ยนไปอีกกี่ครั้งก็ตาม
จากวิกฤตสู่โอกาสใหม่
ตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ชัดคือ เมื่อราคาน้ำมันสูงขึ้นและการเดินทางระหว่างประเทศได้รับผลกระทบ ธุรกิจที่เคยพึ่งพางานขนาดใหญ่เพียงรูปแบบเดียวอาจต้องกลับมาทบทวนว่า ในวันที่จำนวนผู้เดินทางลดลงเราจะสร้างโอกาสใหม่จากทรัพยากรและความสามารถที่เรามีอยู่ได้อย่างไร
สำหรับธุรกิจศูนย์ประชุมคำตอบจึงอาจไม่ได้อยู่ที่การรอให้งานขนาดใหญ่กลับมาเหมือนเดิม แต่อาจเป็นการมองพื้นที่และบทบาทของตัวเองใหม่ ด้วยหลักแนวคิดนี้ ธุรกิจ อาทิ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ จึงมองหาโอกาสใหม่โดยไม่ยึดติดว่า exhibition hall มีไว้สำหรับงานขนาดใหญ่เท่านั้น
แต่กลับมองให้กว้างขึ้นว่า พื้นที่เดียวกันสามารถรองรับความต้องการและรูปแบบงานที่หลากหลายได้ ตั้งแต่งานประชุมและงานแสดงสินค้า ไปจนถึง entertainment, fan meeting, sports และกิจกรรมรูปแบบใหม่ที่ตอบสนองพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของผู้คน
นี่คือการมองหาโอกาสใหม่ (new opportunity) ที่ไม่ใช่แค่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่เพื่อสร้างโอกาสใหม่ให้ธุรกิจเติบโตในระยะยาว การเปลี่ยนแปลงลักษณะนี้ยังทำให้มองคำว่า "ประสิทธิภาพ" ในมิติที่กว้างขึ้นด้วย
องค์กรอาจต้องพัฒนาคนให้มีทักษะที่หลากหลายมากขึ้น ทำงานด้หลายบทบาท และใช้เทคโนโลยีโดยเฉพาะ AI เข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ ขณะเดียวกันก็ต้องควบคู่ไปกับการบริหารต้นทุน การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ และการเดินหน้าด้าน sustainability อย่างต่อเนื่อง
ไม่ว่าจะเป็น green meeting หรือเป้าหมาย net zero เรื่องเหล่านี้ไม่ได้เป็นคนละเรื่องกันแต่ต้องเดินไปในทิศทางเดียวกันคือ ทำอย่างไรให้องค์กร "อยู่ให้ได้ดีใน ทุกสถานการณ์" ไม่ใช่เพียงอยู่รอดจากสถานการณ์หนึ่งแล้วรอให้ทุกอย่างกลับมาเหมือนเดิม
ระบบนิเวศที่แข็งแกร่งเกิดจากความร่วมมือกันที่แท้จริง
เมื่อโลกมีความซับซ้อนมากขึ้น ไม่มีองค์กรใดสามารถมีคำตอบสำหรับทุกการเปลี่ยนแปลงได้ การสร้างความแข็งแกร่งให้องค์กรจึงไม่ได้หมายถึงการพยายามทำทุกอย่างให้ได้ด้วยตัวเอง แต่คือการรู้ว่าเมื่อใดควรเชื่อมโยงกับใคร และนำจุดแข็งของผู้คนไปประยุกต์ใช้
นี่คือการมองหาโอกาสใหม่ที่ไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหา แต่คือการนำความสามารถที่แตกต่างกันมาประกอบกันเพื่อสร้างสิ่งที่แต่ละฝ่ายอาจไม่สามารถสร้างไต้เพียงลำพัง
แนวคิดนี้เห็นได้ชัด อาทิ การทำงานร่วมกับ ผู้จัดงานระดับนานาชาติที่ประเทศไทยได้รับความไว้วางใจให้เป็นเจ้าภาพการประชุม APEC 2022 และการประชุมประจำปีของ IMF และ World Bank Group ประจำปี 2026 ความสำเร็จของงานระดับโลกไม่ได้เกิดจากความพร้อมของสถานที่เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการทำงานร่วมกันของหลายภาคส่วน
ศูนย์ประชุมยังสามารถนำความเชี่ยวชาญเข้าไปร่วมคิดกับผู้จัดงานเพื่อเติมเรื่องราวของประเทศไทยเข้าไปในรายละเอียดของงาน ตั้งแต่อาหารและวัตถุดิบท้องถิ่น ไปจนถึงผ้าไทยและงานหัตถศิลป์ที่นำมาใช้ในการตกแต่งพื้นที่
สิ่งเหล่านี้อาจเป็นเพียงรายละเอียดเล็กๆ แต่เมื่อถูกนำมาร้อยเรียงเข้าด้วยกันก็สามารถถ่ายทอดซอฟต์พาวเวอร์ของประเทศไทยและสร้างความประทับใจให้กับผู้เข้าร่วมงานจากทั่วโลก ทำให้การประชุมครั้งหนึ่งกลายเป็นประสบการณ์ที่มีความหมายมากกว่าการประชุมเพียงอย่างเดียว
เมื่อความร่วมมือเช่นนี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่ตามมาคือระบบนิเวศที่แข็งแกร่งขึ้น ซึ่งจะสร้างโอกาสใหม่ให้กับทั้งธุรกิจ ชุมชน และสังคมในระยะยาว ท้ายที่สุด rosilience ในวันนี้จึงไม่ใช่เพียงความสามารถในการรับมือกับสิ่งที่เกิดขึ้น
แต่คือความสามารถในการสร้างสิ่งใหม่ขึ้นมาจากสิ่งที่กำลังเปลี่ยนแปลง เพราะเราไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าอีก 5 ปีข้างหน้าจะเกิดอะไรขึ้น และอาจไม่มีองค์กรใดสามารถเตรียมคำตอบสำหรับทุกสถานการณ์ได้อย่างสมบูรณ์
สิ่งที่เราสามารถสร้างได้คือองค์กรที่พร้อมเรียนรู้ พร้อมปรับเปลี่ยนการใช้เทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสม และพร้อมจับมือกับพันธมิตรเพื่อค้นหาคำตอบใหม่เมื่อเงื่อนไขเปลี่ยนไป เพราะการปรับตัวอาจทำให้องค์กรเดินต่อไปได้
แต่การเติบโตเกิดขึ้นเมื่อเราสามารถเปลี่ยนความไม่แน่นอนให้กลายเป็นโอกาส และเปลี่ยนความร่วมมือให้กลายเป็นคุณค่าใหม่นั่นอาจเป็นความหมายของ reslllence ที่ก้าวไปไกลกว่าการเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่เพียงการอยู่ให้รอด แต่คือความสามารถ ที่จะเติบโตไปพร้อมกับโลกที่ไม่เคยหยุดเปลี่ยน
บทความโดย : สุรพล อุทินทุ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
ภาพ : iStock
เรื่องราวอื่นๆ ที่น่าสนใจ : พลิกทุนธรรมชาติ สู่ฐานรากธุรกิจ
