"เศรษฐา ทวีสิน - ทศ จิราธิวัฒน์" สองผู้บริหารองค์กรชั้นนำ ชี้แนวทางความสำเร็จให้คนรุ่นใหม่ อย่ายึดติดแต่ตัวเลขยอดขายและกำไร เพราะหัวใจสำคัญที่จะทำให้ธุรกิจฝ่าวิกฤตได้ คือเรื่องของกระแสเงินสดหรือ Cash flow และผู้นำที่ดีต้องรู้รอบด้าน กล้าคิดกล้าตัดสินใจเด็ดขาด พร้อมส่งต่ออำนาจให้คนรุ่นใหม่ให้มีอำนาจการตัดสินใจ
การรักษากระแสเงินสด การตัดสินใจบนข้อมูลรอบด้าน และการเตรียมแผนส่งต่อธุรกิจให้ผู้สืบทอดได้อย่างเหมาะสม ถือเป็นประเด็นสำคัญที่ เศรษฐา ทวีสิน อดีตนายกรัฐมนตรีและอดีตผู้บริหารแสนสิริ และ ทศ จิราธิวัฒน์ ประธานกรรมการบริหาร กลุ่มเซ็นทรัล ต่างเห็นพ้องต้องกันและยังมาร่วมแชร์ประสบการณ์พร้อมแสดงวิสัยทัศย์ในการบริหารธุรกิจผ่านวงสนทนา “LEAD - Through Decisions & Responsibility” ภายในงาน “THE FOUNDERS TABLE: MASTERING YOUR WEALTH” ที่จัดขึ้นโดยแสนสิริร่วมกับ SCB WEALTH
เศรษฐาเปิดใจ เบื้องหลังการก้าวสู่สนามการเมือง
เศรษฐาเผยถึงเบื้องหลังการตัดสินใจก้าวเข้าสู่เส้นทางการเมือง ทั้งที่ขณะนั้นแสนสิริมีสถานะทางธุรกิจที่แข็งแกร่ง ด้วยสินทรัพย์หลัก 1.5 แสนล้านบาท มียอดขายราว 5 หมื่นล้านบาท และกำไรอีกกว่า 5 พันล้านบาท แต่ด้วยวัย 61 ปี เขาตั้งใจมองหาโจทย์ความท้าทายใหม่ให้ชีวิต โดยมีหลักคิดสำคัญในการตัดสินใจครั้งนั้น คือ ใช้เวลาที่มีให้เกิดประโยชน์ที่สุด และจะไม่เสียใจกับสิ่งที่ตัดสินใจเลือกไปแล้ว
"การเป็น CEO ของประเทศมีความยากและมีตัวแปรซับซ้อนกว่าการเป็น CEO ของบริษัทเอกชนมาก เพราะต้องรับฟังและทำงานร่วมกับคนหลายกลุ่ม ทั้งข้าราชการ อดีตข้าราชการ และนักธุรกิจ ซึ่งแต่ละกลุ่มก็มีมุมมองและวิธีคิดที่แตกต่างกัน เรารู้อยู่แล้วว่าเข้าไปแล้วจะเกิดอะไรขึ้น สำคัญกว่านั้นคือเข้าไปแล้ว ใช้เวลาที่มีอยู่ให้เป็นประโยชน์มากที่สุด และสุดท้ายไม่ว่าผลจะออกมาเป็นอย่างไร เราก็แค่เดินหน้าต่อ”

ทศชี้ผู้นำยุคใหม่ ต้องรู้จริง กล้าตัดสินใจ และรู้จังหวะถอย
หัวใจสำคัญของการเป็นผู้นำ ทศบอกว่า เขายึดหลัก "ศึกษาจริง รู้จริง และทำจริง" เพื่อให้สามารถตัดสินใจได้อย่างมั่นใจและเด็ดขาด โดยเฉพาะในโลกธุรกิจปัจจุบันที่เต็มไปด้วยความผันผวนและความไม่แน่นอน ผู้นำยุคนี้ต้องมีความมั่นคงทางความคิด ไม่หวั่นไหวไปตามสถานการณ์ มีวิสัยทัศน์ชัดเจน เปิดใจรับฟังความคิดเห็นรอบด้าน และรู้จักประเมินจังหวะว่าเมื่อใดควรเดินหน้า หรือเมื่อใดควรชะลอเพื่อทบทวนความเสี่ยง
"ตลอดเวลาที่อยู่ในบอร์ดกลุ่มเซ็นทรัลมา ผมพบว่าการตัดสินใจที่ได้รับเสียงสนับสนุนจากบอร์ดมากกว่า 75-90% มักไม่ผิดพลาด แต่หากความเห็นยังสูสีกัน เช่น 60:40 หรือ 51:49 ผมจะดรอปเลย เพราะเราไม่ควรดันทุรังเดินหน้าในเรื่องที่เรายังไม่มั่นใจ" ทศ กล่าว
เศรษฐาเผยบทเรียนลดราคา แลกสภาพคล่องช่วงโควิด
เศรษฐา เล่าถึงประสบการณ์ในอดีตว่า ช่วงวิกฤตโควิด-19 แสนสิริเลือกให้ความสำคัญกับกระแสเงินสดมากกว่าการรักษาราคาขายหรือกำไร โดยปรับลดราคาสินค้าเพื่อเร่งการขายและนำเงินกลับเข้าสู่บริษัท จนสามารถสะสมสภาพคล่องได้มากกว่า 2 หมื่นล้านบาท การตัดสินใจดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อให้บริษัทมีเงินเพียงพอสำหรับดำเนินธุรกิจและรับมือกับสถานการณ์ที่ไม่แน่นอน แม้ต้องยอมปรับราคาขายในระยะสั้น
"ในช่วงวิกฤตสิ่งสำคัญที่สุดก็คือ กระแสเงินสดหรือ cash flow บางครั้งเราต้องยอมลดราคาเพื่อให้มีเงินสดกลับเข้ามาในบริษัท เพราะการมีสภาพคล่องเพียงพอจะทำให้เรามีความพร้อมรับมือกับสถานการณ์ที่ไม่แน่นอน และการบริหารธุรกิจในภาวะวิกฤต ต้องอาศัยวินัยและแรงผลักดันในการทำงาน เนื่องจากการตัดสินใจของผู้นำส่งผลต่อทั้งพนักงานและคู่ค้าที่เกี่ยวข้องกับองค์กรอีกด้วย"
ทศชี้ก่อนลงทุน ต้องรู้ว่าขาดทุนได้แค่ไหน
ทศเผยว่า "กระแสเงินสด" เป็นสิ่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อธุรกิจครอบครัว เพราะองค์กรต้องมีเงินพร้อมรองรับภาระต่างๆ ไม่ใช่พิจารณาเพียงตัวเลขของยอดขายหรือกำไรที่บันทึกไว้ และก่อนลงทุนโครงการใหม่ทุกครั้ง เขาจะประเมินสถานการณ์เลวร้ายที่สุด หรือ worst-case Scenario เอาไว้ก่อน เพื่อพิจารณาว่า หากโครงการล้มเหลว ความเสียหายจะกระทบองค์กรและครอบครัวมากเพียงใด และอยู่ในระดับที่รับได้หรือไม่
"การทำธุรกิจแบบครอบครัว กระแสเงินสดสำคัญที่สุด และเวลาที่เราจะเลือกลงทุนอะไร ก็ต้องอย่าคิดบวกเพียงด้านเดียว ผมจะถามเสมอว่าถ้าเจ๊งขึ้นมาจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง องค์กรและครอบครัวรับไหวไหม” ซึ่งแนวคิดนี้ถือเป็นการพิจารณาโอกาสเติบโตของธุรกิจในอนาคตควบคู่กับความสามารถในการรับความเสียหาย เพื่อไม่ให้การลงทุนใหม่กระทบความมั่นคงของธุรกิจโดยรวม

ธรรมนูญครอบครัว-ค่านิยมร่วม รากฐานธุรกิจยั่งยืนข้ามรุ่น
ในฐานะผู้สืบทอดธุรกิจครอบครัว ทศชี้ว่า ปัจจัยความสำเร็จที่ทำให้กลุ่มเซ็นทรัลสามารถเติบโตต่อเนื่องมาได้ คือการมีค่านิยมร่วมของสมาชิกในครอบครัว แม้แต่ละคนอาจมีความคิดเห็นแตกต่างกันในเรื่องวิธีการทำงาน แต่หากมีพื้นฐานค่านิยมและเป้าหมายร่วมกัน ก็สามารถหาข้อตกลงร่วมกันได้ง่ายขึ้น
โดยที่่ผ่านมา กลุ่มเซ็นทรัลให้ความสำคัญกับความโปร่งใส และการวางระบบธรรมนูญครอบครัว เพื่อกำหนดกติกาการบริหารและการสืบทอดตำแหน่งผู้นำ ซึ่งมีการเลือกตั้งผู้นำทุก 4 ปี และผู้ได้รับคัดเลือกต้องได้รับคะแนนเสียงสนับสนุนไม่น้อยกว่า 66% ขณะเดียวกัน แม้ปัจจุบันสมาชิกครอบครัวมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็นหลักร้อยคน แต่ยังสามารถรักษาความเป็นเจ้าของธุรกิจร่วมกัน โดยที่ผ่านมาไม่มีสมาชิกในครอบครัวนำหุ้นของบริษัทออกไปขายให้กับบุคคลภายนอก
"เชื่อไหมว่าคนในตระกูลจิราธิวัฒน์มีเป็นร้อยคน แต่ครอบครัวเราไม่เคยมีใครเอาหุ้นบริษัทไปขายเลยแม้แต่หุ้นเดียว และแม้ว่าเราจะไม่ได้มีกฎล็อกเอาไว้ แต่ทุกคนก็ยึดมั่นใน ค่านิยมที่ยึดถือมาอย่างต่อเนื่องแบบเดียวกัน”
ส่งต่อตำแหน่ง ต้องส่งต่ออำนาจด้วย
ในฐานะผู้บริหารองค์กรใหญ่ที่มีประสบการณ์ธุรกิจมายาวนาน ทั้งเศรษฐาและทศ ต่างเห็นตรงกันว่า ผู้บริหารไม่ควรยึดติดกับตำแหน่งนานเกินไป ซึ่งเศรษฐากล่าวว่า การรู้จักถอยออกจากตำแหน่งและเปิดทางให้คนที่มีความสามารถและมีความพร้อมเข้ามาบริหารต่อ ถือเป็นหนึ่งในการตัดสินใจทางธุรกิจที่ดีที่สุด เพราะความสำเร็จขององค์กรไม่ควรขึ้นอยู่กับบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่ต้องสามารถเติบโตต่อไปได้แม้มีการเปลี่ยนผ่านผู้นำ
ด้านทศกล่าวว่า กลุ่มเซ็นทรัลเติบโตจากพลังของคนรุ่นใหม่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนและสร้างความเปลี่ยนแปลงให้ธุรกิจมาตลอดทุกยุคสมัย จึงมองว่าผู้นำต้องรู้จักส่งต่อบทบาทและอำนาจตัดสินใจให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้และสร้างการเปลี่ยนแปลง พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้บริหารมืออาชีพที่มีความสามารถเข้ามาบริหารองค์กร โดยไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกในครอบครัวเสมอไป
"การส่งต่อไม่ใช่แค่ให้ตำแหน่ง แต่ต้องให้อำนาจคนรุ่นใหม่ได้ตัดสินใจและเรียนรู้ด้วยตัวเอง ไม่จำเป็นว่าผู้นำจะต้องเป็นคนในครอบครัวเสมอไป ผู้บริหารมืออาชีพที่มีความสามารถก็สามารถเข้ามาบริหารธุรกิจได้ ส่วนคนในตระกูลทำหน้าที่ดูแลนโยบายผ่านบอร์ด อย่ายึดติดกับตำแหน่ง ทุกอย่างปรับได้เพื่อสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับอนาคต" ทศ กล่าวปิดท้าย


ภาพ : แสนสิริ
เรื่องราวอื่นๆ ที่น่าสนใจ : มองโลกยุค AI แบบเจ้าสัวธนินท์ AI จะทำให้คนเก่งขึ้น เถ้าแก่เต็มบ้านเต็มเมือง และความเร็วคือผู้ชนะ
ไม่พลาดบทความและเรื่องราวน่าสนใจอื่นๆ ติดตามเราได้ที่เฟซบุ๊ก Forbes Thailand Magazine


